In dit artikel
Wat is die gloed eigenlijk?
Door de geschiedenis heen zijn er allerlei verklaringen gegeven voor de lichtgevende ogen van katten. De oude Egyptenaren geloofden bijvoorbeeld dat katten bij zonsondergang zonlicht opnamen en het tot zonsopgang veilig hielden. In de Keltische mythologie dacht men dan weer dat kattenogen een poort waren naar een andere wereld, en dichter W.B. Yeats beschreef katten als “de dichtste aanverwant van de maan.” Maar, wat zit er nu écht achter die spookachtige gloed?
Waarom lichten kattenogen op in het donker?
In tegenstelling tot mensen hebben katten een speciaal laagje achter in hun ogen, het tapetum lucidum (2). Dit werkt als een klein spiegeltje dat licht weerkaatst.
Wanneer er licht in het oog van een kat schijnt, valt een deel daarvan op de fotoreceptoren in het netvlies (1). Dit zijn speciale cellen die signalen naar de hersenen sturen zodat je hersenen een beeld kunnen samenstellen van hetgeen jouw ogen zien. Een deel van het licht gaat echter dwars door het netvlies (1) heen zonder door fotoreceptoren te worden opgevangen en wordt weerkaatst door het tapetum lucidum (2) dat achter het netvlies (1) ziet, waardoor er extra licht naar het netvlies (1) en dus de fotoreceptoren wordt gekaatst. Een deel van dat weerkaatste licht mist opnieuw de fotoreceptoren en wordt doorheen de pupillen terug naar buiten gereflecteerd. Hierdoor lijkt het alsof de ogen van een kat oplichten. Dit verschijnsel wordt ook wel ogenschijn genoemd.
Hebben ogen die licht reflecteren in het donker ook voordelen?
Zeker weten! Katten zijn schemerdieren, wat betekent dat ze het meest actief zijn tijdens zonsopgang en zonsondergang. Om in die omstandigheden te kunnen jagen, moeten de dieren een goed zicht hebben bij weinig licht, en laat dat nu precies zijn waar het tapetum lucidum (2) voor zorgt. Katten kunnen immers niks zien in volledige duisternis, maar het reflecterende laagje zorgt ervoor dat onze poezels in het schemerdonker veel beter kunnen zien dan dieren die niet zo’n laagje hebben. Geen wonder dus dat katten zulke goede jagers zijn!
Zijn er nog andere dieren met oplichtende ogen?
Ja hoor, er zijn heel wat dieren waarvan de ogen reflecteren in het donker, en het boeiendste is dat de kleur van de gloed verschilt per diersoort. Herten en edelherten hebben een witte oogschijn, terwijl deze reflectie er bij elanden en konijnen rood uitziet. Beren en poema’s hebben in het donker een geel-roodachtige gloed in hun ogen, terwijl paardenogen blauw oplichten en de ogen van tijgers dan weer een groene gloed afgeven.
